Więcej dobrego seksu w związku. 5-tygodniowy plan

Zobacz też: 21 sprawdzonych sposobów na lepszy seks — rozwijamy tam ten temat z innej strony.

W pierwszych miesiącach związku seks zdarza się sam. Nie trzeba go planować, umawiać ani o nim rozmawiać — wystarczy, że jesteście w jednym pokoju. Po kilku latach ten sam seks wymaga czegoś, co wcześniej brzmiało jak herezja: decyzji. I to nie dlatego, że coś między wami umarło, tylko dlatego, że zmienił się mechanizm, który go uruchamia.

Na początku napędza was pożądanie spontaniczne — ochota pojawia się bez bodźca, sama z siebie. Z czasem u dużej części osób dominuje pożądanie responsywne: ochota przychodzi po tym, jak zacznie się bliskość, a nie przed nią. Jeśli czekacie, aż oboje jednocześnie „będziecie mieli nastrój”, możecie czekać bardzo długo. Do tego dochodzi cała reszta: zmęczenie, dzieci, praca, telefon w łóżku, brak prywatności, stres finansowy, leki, alkohol, przewlekły niedobór snu. Spadek częstotliwości w długim związku jest regułą, nie patologią.

Warto też zdjąć z siebie presję liczb. Analiza Amy Muise, Ulricha Schimmacka i Emily Impett, opublikowana w Social Psychological and Personality Science na danych ponad 30 tysięcy osób, pokazała zależność krzywoliniową: częstszy seks wiąże się z wyższym dobrostanem, ale efekt wypłaszcza się mniej więcej przy jednym razie w tygodniu. Powyżej tego progu więcej nie znaczyło już lepiej — i co ważne, związek ten dotyczył wyłącznie osób w relacjach. Celem nie jest więc rekord, tylko odbudowanie kontaktu, który obojgu sprawia przyjemność.

Poniższy plan rozkłada to na pięć tygodni. Jeden warunek wstępny: to plan dla dwojga. Jeśli druga strona nie chce w nim uczestniczyć, nie jest to plan — to nacisk. Umówcie się na niego wspólnie, na głos, z prawem każdego z was do powiedzenia „nie” na dowolnym etapie, bez tłumaczenia się i bez kary.

Tydzień 1: diagnoza bez presji

W pierwszym tygodniu nie zmieniacie niczego w łóżku. Zbieracie dane. Chodzi o to, żeby przestać zgadywać, co drugiej osobie przeszkadza, i po prostu się dowiedzieć. Rozmowa ma być krótka, na siedząco, w ubraniu, nie o północy i nie po kłótni.

• Umówcie 20–30 minut rozmowy w ciągu tygodnia. Ustalcie z góry, że nic z niej nie musi wynikać tego wieczoru.
• Każde z was odpowiada na trzy pytania: co realnie mnie blokuje, kiedy ostatnio było dobrze i dlaczego, czego bym chciał lub chciała więcej.
• Zasada: mówimy o sobie, nie o drugiej osobie. „Jestem wykończony po 22″ zamiast „ty nigdy nie masz ochoty”.
• Przez tydzień notujcie osobno, kiedy w ogóle pojawia się u was ochota — pora dnia, kontekst, po czym. To bywa najbardziej odkrywcza część.
• Sprawdźcie oczywiste sprawy zdrowotne: sen poniżej sześciu godzin, nowe leki, alkohol, ból. Bardzo często to nie jest problem relacji.

Tydzień 2: bliskość, która nie jest wstępem do seksu

Jeśli w waszym związku każdy dotyk odczytywany jest jako propozycja, osoba o niższej ochocie zaczyna unikać dotyku w ogóle — bo każde przytulenie wymaga potem decyzji. To błędne koło rozbraja się przez rozdzielenie bliskości od seksu na konkretny czas.

• Umówcie się, że w tym tygodniu dotyk nie prowadzi do seksu. Jeśli oboje zechcecie inaczej — w porządku, ale to nie jest domyślne założenie.
• Codziennie jedna rzecz z listy: dłuższe przytulenie na powitanie, masaż karku, trzymanie się za ręce podczas serialu, pocałunek dłuższy niż trzy sekundy.
• Jedna randka poza domem, bez dzieci i bez tematów organizacyjnych. Zakaz rozmów o rachunkach i grafiku.
• Telefony poza sypialnią przez cały tydzień. To najprostsza i najbardziej niewygodna zmiana z całego planu.
• Jedno pytanie na koniec tygodnia: co z tego było naprawdę przyjemne, a co robiliśmy z obowiązku.

Tydzień 3: nowość i zabawa

Znudzenie w łóżku rzadko wynika z braku pomysłów. Częściej z tego, że przez lata wypracowaliście jedną, sprawną, przewidywalną sekwencję i nikt jej nie kwestionuje. Nowość nie musi oznaczać niczego ekstremalnego — wystarczy zmiana kontekstu, pory i tempa.

• Zmieńcie jedną zmienną: porę dnia, pomieszczenie, oświetlenie, kolejność. Nie wszystkie naraz.
• Zróbcie razem coś, co samo w sobie podnosi poziom pobudzenia i wspólnego zaangażowania: trening, wspinaczka, taniec, wyjazd na jedną noc. Wspólne robienie nowych rzeczy poza sypialnią przekłada się na to, co w niej.
• Wprowadźcie element zabawy: wiadomość w ciągu dnia, dłuższy wstęp, świadome zwolnienie tempa o połowę.
• Ustalcie prostą zasadę wychodzenia: każde z was może w dowolnym momencie powiedzieć „stop” albo „wolniej”. Nowość działa tylko wtedy, gdy obie strony czują się bezpiecznie.
• Jeśli któryś pomysł okaże się nietrafiony — to nie porażka, tylko informacja. Odhaczcie i idźcie dalej.

Tydzień 4: mówienie o tym, czego chcecie

To najtrudniejszy tydzień, bo wymaga słów. Wiele par ma za sobą dekadę wspólnego życia i ani jednej konkretnej rozmowy o tym, co komu sprawia przyjemność. Zakładamy, że partner powinien wiedzieć. Nie powinien — nikt nie czyta w myślach.

• Każde z was zapisuje osobno trzy rzeczy: coś, co bardzo lubię, coś, czego chciałbym spróbować, coś, na co nie mam ochoty. Potem wymieniacie się listami.
• Zacznijcie od części pozytywnej. „Podoba mi się, jak…” otwiera rozmowę; „nie lubię, kiedy…” najlepiej działa dopiero potem.
• Ćwiczcie komunikację w trakcie, nie tylko po fakcie: „tak”, „wolniej”, „jeszcze”. Krótkie słowa, bez wykładów.
• Granice traktujcie jako informację, nie odrzucenie. „Nie mam na to ochoty” dotyczy czynności, nie ciebie.
• Jeżeli różnica poziomów ochoty jest wyraźna, nazwijcie ją wprost. To normalna sytuacja w większości długich związków, a nie wina jednej ze stron.

Tydzień 5: utrwalenie rytmu

Cztery dobre tygodnie nic nie zmienią, jeśli w piątym wrócicie do trybu „jak wyjdzie”. W tym tygodniu budujecie strukturę, która ma przetrwać zwykły, męczący miesiąc.

• Zarezerwujcie w tygodniu dwa okna, w których jesteście dla siebie dostępni. To rezerwacja czasu i uwagi, a nie zobowiązanie do seksu — obie strony zachowują prawo odmowy.
• Wybierzcie realną porę. Jeśli o 23 oboje śpicie na siedząco, umawiajcie się na weekendowy poranek.
• Zabezpieczcie warunki: zamek w drzwiach, brak telefonów, ustalone z góry ograniczenie obowiązków domowych na ten wieczór.
• Utrzymajcie rytuały z tygodnia drugiego — dotyk bez agendy jest tym, co spina cały plan.
• Raz w miesiącu dziesięciominutowa rozmowa kontrolna: co działa, co odpuszczamy, co zmieniamy.

Pułapki planu i moment, w którym warto pójść do specjalisty

Najczęstszy zarzut wobec takiego planu brzmi: planowanie zabija spontaniczność. Badania nad seksem planowanym i spontanicznym, prowadzone przez zespół z Uniwersytetu York i opisane w Journal of Sex Research, dają odpowiedź mniej efektowną, ale bardziej użyteczną. Seks spontaniczny nie okazał się automatycznie bardziej satysfakcjonujący. Osoby, które wspominały ostatni raz jako zaplanowany, oceniały go średnio nieco niżej — ale nie dotyczyło to tych, które uważały, że zaplanowany seks może być dobry. Innymi słowy: szkodzi nie kalendarz, tylko przekonanie, że „prawdziwe” jest wyłącznie to, co przyszło samo. Zresztą spontaniczność z początku związku też miała swoją strukturę — po prostu nie musieliście jej wpisywać do kalendarza.

Druga pułapka to traktowanie planu jako kontraktu. Umówione okno oznacza „będę dla ciebie dostępny”, a nie „jesteś mi to winna”. W momencie, w którym odmowa zaczyna być karana milczeniem albo obrażaniem się, plan przestaje pomagać i zaczyna szkodzić. Trzecia pułapka to liczenie. Jeśli po pięciu tygodniach prowadzicie statystykę, wróciliście dokładnie tam, skąd chcieliście wyjść.

Plan nie zastąpi pomocy specjalisty i są sytuacje, w których należy po nią sięgnąć od razu, zamiast odrabiać tygodnie. Zgłoś się do lekarza, seksuologa lub terapeuty par, jeśli pojawia się ból podczas seksu, jeśli od dłuższego czasu utrzymują się zaburzenia erekcji albo wyraźny spadek libido bez oczywistej przyczyny (to bywa objaw problemów hormonalnych, metabolicznych lub skutek uboczny leków), jeśli towarzyszą temu obniżony nastrój i utrata przyjemności z innych rzeczy, jeśli w tle są doświadczenia przemocy lub wykorzystania, albo jeśli każda próba rozmowy kończy się awanturą. Sygnałem jest też sytuacja, w której jedno z was chce seksu, a drugie nie chce go w ogóle i nie widzi tego jako problemu — to temat na rozmowę z terapeutą, nie na kolejny plan.

Pięć tygodni nie odbuduje związku, który rozpadł się z innych powodów. Wystarczy natomiast, żeby sprawdzić, czy to, co uznaliście za koniec pożądania, nie było po prostu brakiem czasu, snu i jednej szczerej rozmowy.