Semaglutyd vs tirzepatyd vs retatrutyd — liczby obok siebie

Trzy nazwy pojawiają się w tej samej rozmowie, choć nie są na tym samym etapie drogi. Dwie z nich możesz dostać na receptę w polskiej aptece. Trzecia istnieje na razie wyłącznie w badaniach klinicznych, a mimo to krąży po forach z liczbami, które robią wrażenie. Poniżej ustawiamy je obok siebie: co robią w organizmie, ile waży każda liczba i skąd dokładnie pochodzi.

Definicji tu nie powtarzamy. Jeśli dopiero zaczynasz, zajrzyj najpierw do haseł w słowniku: semaglutyd, tirzepatyd, retatrutyd, agonista receptora GLP-1 i GIP. Ten tekst jest o liczbach.

Trzy substancje w jednej tabeli

Każda z tych liczb ma swój kontekst, bez którego znaczy niewiele. Rozkładamy je po kolei.

Jeden receptor, dwa, trzy — co to w ogóle zmienia

Semaglutyd pobudza jeden typ receptora — GLP-1. To hormon jelitowy, który spowalnia opróżnianie żołądka i wpływa na ośrodki sytości w mózgu. Stąd znany efekt: mniej myślisz o jedzeniu i szybciej czujesz się najedzony. Opisaliśmy to szerzej w tekście o szumie jedzeniowym.

Tirzepatyd działa na dwa receptory naraz: GLP-1 oraz GIP. Autorzy badania porównawczego tłumaczą przewagę tirzepatydu właśnie tym, że oba szlaki częściowo się pokrywają, a częściowo działają niezależnie od siebie — jedna cząsteczka naciska dwa różne guziki.

Retatrutyd dokłada trzeci: receptor glukagonu. Glukagon w tym układzie nie tylko tłumi apetyt, ale też podkręca wydatek energetyczny i mobilizuje tłuszcz z wątroby. Teoretycznie to tłumaczy, dlaczego wyniki w badaniach są wyższe. Praktycznie — więcej szlaków oznacza też więcej miejsc, w których coś może pójść nie tak, i widać to w tabeli działań niepożądanych.

Jedyne uczciwe porównanie: semaglutyd kontra tirzepatyd

Większość zestawień w internecie stawia obok siebie liczby z różnych badań, na różnych ludziach, przez różny czas. To jak porównywanie czasów z dwóch maratonów rozegranych w innym mieście i innej pogodzie. Jedyne bezpośrednie porównanie głowa w głowę to badanie SURMOUNT-5: 751 dorosłych z otyłością bez cukrzycy, losowo przydzielonych do jednego albo drugiego leku, 72 tygodnie obserwacji.

Wynik: średnio −20,2% masy ciała na tirzepatydzie wobec −13,7% na semaglutydzie. Różnica w obwodzie talii była podobnie wyraźna: 18,4 cm wobec 13,0 cm. Co najmniej 15% masy ciała straciło 65% uczestników na tirzepatydzie i 40% na semaglutydzie. Dwa zastrzeżenia, które warto znać: badanie sfinansował producent tirzepatydu, a uczestnicy wiedzieli, który lek dostają (nie było zaślepienia).

Dla czytelnika tego działu jest w tym badaniu jeden szczegół ważniejszy niż sam ranking. Mężczyźni stanowili 35% uczestników i tracili średnio około 6 punktów procentowych mniej niż kobiety — przy obu lekach. Autorzy uważają, że to właśnie tłumaczy nieco niższe wyniki niż we wcześniejszych badaniach, gdzie mężczyzn było 19–26%. Innymi słowy: liczby z nagłówków są średnią dla grupy, w której dominowały kobiety, i twoja realna ścieżka będzie prawdopodobnie skromniejsza.

Dlaczego liczby retatrutydu stoją osobno

Retatrutyd nie był nigdy porównany bezpośrednio z żadnym z dwóch pozostałych leków. Wszystko, co o nim wiemy, pochodzi z badań wobec placebo. W fazie 2, na 338 osobach, najwyższa badana dawka dała średnio −24,2% masy ciała po 48 tygodniach wobec −2,1% na placebo. To dane opublikowane i recenzowane.

W maju 2026 producent ogłosił wstępne wyniki dużego badania fazy 3 (TRIUMPH-1): 2339 uczestników, średnie BMI 40,0, a więc otyłość cięższa niż w porównaniu tirzepatydu z semaglutydem. Przy najwyższej dawce średnia redukcja wyniosła 28,3% po 80 tygodniach, a u osób, które kontynuowały leczenie do 104 tygodni, sięgnęła 30,3%. Trzy rzeczy trzeba przy tej liczbie powiedzieć wprost: pochodzi z komunikatu prasowego producenta, a nie z recenzowanej publikacji; okres obserwacji był dłuższy niż w badaniu porównawczym; a grupa startowała z wyższej wagi, przy której procentowe spadki bywają większe.

Najważniejsze pozostaje to, czego w tabeli nie ma. Retatrutyd nie jest zarejestrowany nigdzie na świecie, a producent zapowiada złożenie wniosku rejestracyjnego w USA dopiero na początek 2027 roku. Legalnie dostępny jest wyłącznie uczestnikom badań klinicznych. Wszystko, co ktoś oferuje ci pod tą nazwą w sieci, pochodzi spoza kontrolowanego obiegu i nie ma żadnej gwarancji, że w ogóle zawiera to, co na etykiecie.

Dlaczego ta sama substancja ma różne wyniki w różnych badaniach

Semaglutyd w badaniu STEP 1 dał −14,9% po 68 tygodniach, a w porównaniu z tirzepatydem −13,7% po 72 tygodniach. Tirzepatyd w SURMOUNT-1 dał przy najwyższej dawce −20,9%, w porównaniu bezpośrednim −20,2%. Ten sam lek, różne wyniki, i żaden z nich nie jest błędem.

Różnice biorą się z składu grup (proporcja mężczyzn, wyjściowe BMI, choroby towarzyszące), długości obserwacji i sposobu liczenia — część wyników podaje się dla osób, które dotrwały do końca na leku, a część dla wszystkich, którzy zaczynali, również tych, którzy przerwali. Dlatego procent z nagłówka jest wskazówką co do rzędu wielkości, a nie obietnicą dla ciebie.

Czy działania niepożądane naprawdę się różnią

Charakter dolegliwości jest przy wszystkich trzech substancjach zbliżony: nudności, biegunka, zaparcia, wymioty. W każdym badaniu powtarza się ten sam wzorzec — problemy są najczęstsze w okresie stopniowego zwiększania dawki i przeważnie mają nasilenie łagodne do umiarkowanego.

Różnice zaczynają się przy skali. W porównaniu bezpośrednim leczenie z powodu dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego przerwało 5,6% osób na semaglutydzie i 2,7% na tirzepatydzie — czyli lek, który dał większy spadek wagi, był jednocześnie rzadziej odstawiany. Przy retatrutydzie z powodu działań niepożądanych przerwało leczenie 11,3% osób na najwyższej dawce wobec 4,9% na placebo. Doszedł też sygnał, którego przy dwóch pozostałych lekach nie ma: zaburzenia czucia zgłaszało 12,5% uczestników wobec 0,9% na placebo, częstsze były również zakażenia dróg moczowych.

To ilustruje regułę, która przewija się przez wszystkie trzy cząsteczki: mocniejsze działanie zwykle idzie w parze z większą szansą, że organizm zaprotestuje. Która pozycja z tej tabeli będzie odpowiednia dla ciebie, zależy od twoich chorób towarzyszących, dotychczasowego leczenia i tolerancji — to są leki wydawane z przepisu lekarza i decyzja należy do lekarza, który cię prowadzi. Ten artykuł jest zestawieniem danych, a nie poradą medyczną ani sugestią, żeby o cokolwiek prosić.

Co z tej tabeli wynika dla faceta, który zaczyna

Wyższy procent w kolumnie nie jest sam w sobie lepszym wynikiem. Waga na wadze to suma tłuszczu, wody i mięśni, a im szybciej i mocniej spada, tym większy udział w tym spadku ma masa beztłuszczowa — jeśli nie robisz nic, żeby jej bronić. To najważniejszy praktyczny wniosek z tego zestawienia: przechodząc na mocniejszy preparat, nie kupujesz lepszego efektu automatycznie, tylko większy spadek liczby, którą trzeba dopiero odłożyć na właściwej stronie.

Dlatego liczby z tabeli mają sens dopiero w połączeniu z resztą: ile mięśni tracisz na GLP-1 i jak to zatrzymać, ile białka jeść, gdy apetyt zniknie oraz jak trenować siłowo, gdy nigdy wcześniej tego nie robiłeś. Warto też z góry wiedzieć, co dzieje się po odstawieniu, bo żadna z liczb w tabeli nie jest wynikiem, który trzyma się sam po zakończeniu leczenia.

Całość obrazu — leki, ciało i głowa — zebraliśmy w przewodniku po GLP-1 dla facetów.