Wyrzucili go z Beatlesów tuż przed sławą. Historia Pete’a Besta

Jest taka kategoria życiowych historii, które opowiada się głównie po to, żeby się pośmiać cudzym kosztem. Pete Best trafia do niej niemal automatycznie: perkusista, który wypadł z The Beatles tuż przed tym, jak zespół stał się największym zjawiskiem w historii muzyki popularnej. Problem w tym, że anegdota jest nieprawdziwa w kilku miejscach, a to, co wydarzyło się naprawdę, mówi o radzeniu sobie z porażką znacznie więcej niż dowcip o pechowcu.

Dwa lata i cztery dni

Pete Best, urodzony 24 listopada 1941 roku, został perkusistą zespołu 12 sierpnia 1960 roku — w przeddzień wyjazdu na pierwszy sezon do Hamburga. Miał wtedy osiemnaście lat. Grał z Lennonem, McCartneyem i Harrisonem przez dwa lata: hamburskie kluby, Cavern, setki koncertów w okresie, w którym zespół dopiero wykuwał swoje brzmienie.

Koniec przyszedł 16 sierpnia 1962 roku. Brian Epstein, menedżer zespołu, wezwał Besta do swojego biura i poinformował go, że nie jest już członkiem The Beatles. Kluczowy jest kalendarz tych dni:

• 14 sierpnia 1962 — Ringo Starr przyjmuje zaproszenie Johna Lennona do zespołu
• 16 sierpnia 1962 — Epstein zwalnia Besta
• 18 sierpnia 1962 — Starr gra pierwszy koncert w nowym składzie, na zabawie towarzystwa ogrodniczego w Port Sunlight
• 4 i 11 września 1962 — sesje nagraniowe pierwszego singla w studiu EMI

Cztery dni. Tyle dzieliło rozmowę w biurze menedżera od momentu, w którym za perkusją siedział już ktoś inny, i niecały miesiąc od pierwszej prawdziwej sesji nagraniowej zespołu. Trudno o bardziej dosłowną definicję odpadnięcia na ostatnim metrze.

Dlaczego wyleciał i czego do dziś nie wiadomo

Tu zaczyna się część, w której popkultura dorobiła historii kilka wygodnych wersji. Warto oddzielić to, co jest udokumentowane, od tego, co jest powtarzaną plotką.

Udokumentowane jest to, że producent George Martin miał zastrzeżenia do gry Besta i wolał, żeby na nadchodzącej sesji zagrał muzyk sesyjny. Kiedy Lennon, McCartney i Harrison się o tym dowiedzieli, rozważyli zmianę perkusisty i poprosili Epsteina, żeby załatwił sprawę. Ciekawy jest ciąg dalszy: na sesji 11 września Martin i tak zastąpił Starra sesyjnym perkusistą Andym White’em, a sam Starr grał wtedy na tamburynie i marakasach. Martin tłumaczył to później prosto — nie wiedział jeszcze, jaki jest nowy perkusista, i nie zamierzał ryzykować. Ostrożność producenta wobec Besta nie była więc wyrazem osobistej niechęci; ta sama ostrożność dotknęła jego następcę.

A teraz wersje, które nie mają potwierdzenia:

• Fryzura. Best sam później stwierdził, że nikt nigdy nie prosił go o zmianę uczesania.
• Zazdrość o powodzenie u fanek. To, że część publiczności go lubiła, jest faktem. Lennon nazwał jednak oskarżenia o zazdrość mitem. Sam Best po latach mówił w amerykańskiej telewizji, że przyczyną była zazdrość — to wersja jednej strony, nie ustalenie.
• Konflikt charakterów. Wiadomo, że poza sceną Best trzymał się raczej osobno, a McCartney wspominał, że nie był całkiem taki jak reszta. To interpretacja atmosfery w zespole, nie podana przyczyna decyzji.

Oficjalna biografia na stronie Besta ujmuje to najuczciwiej: prawdziwego powodu nigdy mu nie podano. Sześćdziesiąt lat później człowiek, którego to najbardziej dotyczyło, wciąż nie ma pełnej odpowiedzi. To zresztą jeden z mniej oczywistych elementów tej historii — czasem po prostu nie dostajesz uzasadnienia i musisz nauczyć się żyć bez niego.

Warto dodać, że decyzja nie przeszła bez echa. Część fanów urządzała pikiety pod domem Besta i pod Cavern Club, Harrison wyszedł z awantury z podbitym okiem, a Epsteinowi przebito opony w samochodzie na tyle poważnie, że wynajął ochronę. Poparcie publiczności bywa głośne i kompletnie nieskuteczne wobec decyzji, która już zapadła.

Co robił człowiek, który wypadł z Beatlesów

Best nie zniknął. Odrzucił propozycje dołączenia do Rory Storm & The Hurricanes i The Merseybeats, po czym grał w Lee Curtis and The All Stars, a następnie założył The Pete Best Four, podpisał kontrakt z Decca Records i występował jako The Pete Best Combo. Zespół jeździł po Wielkiej Brytanii, Niemczech, Stanach i Kanadzie. Komercyjnie to się nie udało — żaden z tych projektów nie zbliżył się nawet do progu, który jego dawni koledzy przekroczyli w kilkanaście miesięcy.

Były też lata znacznie gorsze. Best pracował fizycznie przy załadunku chleba do samochodów dostawczych za osiem funtów tygodniowo. W latach 60. podjął próbę samobójczą; powstrzymali go matka Mona i brat Rory. W 1968 roku, po niemal dekadzie grania zawodowo, odłożył pałeczki i skupił się na rodzinie.

Potem zrobił rzecz, która w tej opowieści ginie najczęściej, a jest najbardziej pouczająca: zbudował sobie zwyczajne, porządne życie zawodowe poza muzyką. Dzięki wykształceniu dostał się do służby cywilnej i pracował w urzędzie pracy w liverpoolskim Garston, gdzie awansował z urzędnika ds. zatrudnienia na menedżera szkoleń odpowiedzialnego za północny zachód Anglii. To dwadzieścia lat konkretnej roboty, w której nikt nie pyta o to, kto grał na perkusji w 1961 roku.

Powrót po dwudziestu latach

Przez dwie dekady Best odmawiał wszystkim, którzy prosili go o publiczny występ. Ustąpił dopiero w 1988 roku, grając na konwencie beatlesowskim w Liverpoolu. Z tego powstał The Pete Best Band, który jeździł w trasy i wydawał płyty — album „Haymans Green” ukazał się w 2008 roku. Występy zakończył dopiero 5 kwietnia 2025 roku.

W 1995 roku na wydawnictwie „Anthology 1″ ukazało się dziesięć nagrań z jego udziałem. Prasa szacowała, że przypadające mu tantiemy wyniosły od jednego do czterech milionów funtów; dokładna kwota nigdy nie została publicznie potwierdzona, więc traktuj te liczby jako szacunek, a nie fakt. Best sprostował za to jeden szczegół, o który spierał się z biografami: telefon z informacją wykonał do niego Neil Aspinall, a nie Paul McCartney.

Druga pomyłka tej samej historii: człowiek, który odrzucił Beatlesów

W styczniu 1962 roku, jeszcze z Bestem za perkusją, zespół przeszedł przesłuchanie w wytwórni Decca. Decyzję o odrzuceniu podjęli wspólnie Dick Rowe i Mike Smith. Zamiast The Beatles wytwórnia postawiła na Brian Poole and the Tremeloes — powód był całkowicie prozaiczny: tamten zespół działał bliżej Londynu, więc współpraca była łatwiejsza.

Słynne zdanie o tym, że zespoły gitarowe wychodzą z mody, przypisuje się Rowe’owi do dziś. On sam do końca zaprzeczał, że kiedykolwiek je wypowiedział, więc nie jest to cytat, tylko legenda z niepewnym źródłem. Znacznie ciekawsze jest to, co zrobił potem: niedługo później podpisał kontrakt z The Rolling Stones, i to z rekomendacji George’a Harrisona. Człowiek, który przegapił jedną rewolucję, posłuchał kogoś z jej środka i nie przegapił drugiej.

Co z tego wynika dla ciebie

Ta historia nie jest o tym, żeby nigdy nie odchodzić i wytrwać za wszelką cenę — Best nie odszedł, jego odsunięto, i nie miał na to wpływu. Jest o czymś innym: co robisz z sytuacją, w której cudza decyzja skasowała twój plan, a ludzie, z którymi zaczynałeś, poszli dalej bez ciebie.

• Oddziel decyzję od swojej reakcji. Na zwolnienie, rozstanie czy przegrany konkurs często nie miałeś wpływu. Na to, jak wygląda twój następny rok, masz.
• Nie licz na uzasadnienie. Best nigdy nie dostał jasnego powodu. Czekanie na wyjaśnienie, które nie nadejdzie, potrafi zająć całą dekadę.
• Przenieś kompetencje, nie tożsamość. „Jestem perkusistą” to tożsamość, którą można stracić. Umiejętność organizowania ludzi i uczenia ich to kompetencja, która działa w każdej branży — w przypadku Besta zaprowadziła go na stanowisko menedżerskie.
• Porównywanie się z cudzą trajektorią to przegrany zakład. Nie było na świecie kariery, którą dało się zestawić z karierą The Beatles. Ustawienie sobie takiego punktu odniesienia gwarantuje poczucie porażki niezależnie od tego, co osiągniesz.
• Traktuj to jako długą grę. Best wrócił do grania po dwudziestu latach przerwy i występował przez kolejnych trzydzieści siedem. Odzyskanie czegoś nie ma terminu ważności.
• Po błędnej decyzji liczy się następna decyzja. Lekcja Dicka Rowe’a: kiedy raz się pomylisz w ocenie, najlepsze, co możesz zrobić, to zacząć słuchać ludzi, którzy widzą więcej niż ty.

Pete Best przez większość dorosłego życia był urzędnikiem w Liverpoolu, który wieczorami nie musiał nikomu niczego udowadniać. Można to nazwać najgorszym pechem w historii muzyki. Można też zauważyć, że facet dostał w twarz najbardziej spektakularną porażką, jaką da się sobie wyobrazić, i zbudował po niej normalne życie, pracę, rodzinę, a potem jeszcze wrócił na scenę na własnych warunkach. To drugie jest znacznie trudniejsze niż dobre nagranie perkusji i znacznie bardziej przydatne każdemu, kto właśnie usłyszał, że nie jest już potrzebny.