Start › Słownik GLP-1
Słownik GLP-1
Krótkie, rzetelne wyjaśnienia pojęć z działu GLP-1 — bez żargonu, z linkami do pełnych artykułów tam, gdzie temat jest rozwinięty szerzej. Zobacz przewodnik po dziale →
A
- Agonista receptora GLP-1 Lek naśladujący naturalny hormon GLP-1: pobudza ten sam receptor, ale jest odporny na szybki rozkład, więc…
C
- Cukrzyca typu 2 a otyłość Otyłość, zwłaszcza trzewna, to główny czynnik ryzyka cukrzycy typu 2 — dlatego leki GLP-1 działają na…
D
- Dawka podtrzymująca Dawka podtrzymująca to docelowa dawka leku GLP-1, przyjmowana długoterminowo po zakończeniu stopniowego zwiększania dawkowania, ustalana indywidualnie…
- Deficyt kaloryczny Deficyt kaloryczny to dostarczanie organizmowi mniej energii, niż zużywa — warunek chudnięcia, który na lekach GLP-1…
- DXA (densytometria) Badanie rentgenowskie dzielące masę ciała na tłuszcz, masę beztłuszczową i kości — w badaniach nad GLP-1…
G
- Ghrelina Hormon głodu produkowany przez żołądek: rośnie przed posiłkiem, spada po nim i sygnalizuje mózgowi, że czas…
- GIP (peptyd hamujący żołądkowy) GIP to drugi obok GLP-1 hormon inkretynowy jelit; jego receptor jest celem tirzepatydu, leku działającego na…
- GLP-1 (glukagonopodobny peptyd-1) GLP-1 to hormon wydzielany po posiłku przez komórki jelita, który pobudza wydzielanie insuliny, hamuje glukagon, spowalnia…
H
- Hipoglikemia Hipoglikemia to spadek glukozy we krwi poniżej 70 mg/dl, objawiający się drżeniem, potami i osłabieniem; przy…
I
- Insulinooporność Insulinooporność to stan, w którym komórki słabiej reagują na insulinę, więc trzustka musi wydzielać jej coraz…
L
- Leptyna Hormon wydzielany przez tkankę tłuszczową, który informuje mózg o wielkości zapasów energii zgromadzonych w organizmie.
- Liraglutyd (Saxenda) Starszy agonista receptora GLP-1, wstrzykiwany codziennie; działa krócej i słabiej odchudza niż semaglutyd, ale bywa tańszą…
M
- Masa beztłuszczowa Masa beztłuszczowa to wszystko w ciele poza tłuszczem — mięśnie, woda, kości i narządy — a…
N
- NEAT (aktywność spoza treningu) NEAT to kalorie spalane na codzienną aktywność poza treningiem — od chodzenia po wiercenie się na…
O
- Opóźnione opróżnianie żołądka Spowolnienie przechodzenia pokarmu z żołądka do jelit — główny mechanizm sytości przy lekach GLP-1 i źródło…
- Ozempic a Wegovy — różnica między markami Ozempic i Wegovy zawierają ten sam semaglutyd, ale różnią się rejestracją: pierwszy leczy cukrzycę typu 2,…
- Ozempic face Potoczne określenie widocznej utraty tłuszczu z twarzy przy szybkim chudnięciu — luźniejsza skóra i pogłębione zmarszczki,…
P
- Plateau wagowe Plateau wagowe to okres, w którym waga przestaje spadać mimo kontynuowania leczenia i diety — zjawisko…
R
- Retatrutyd Badana substancja z grupy leków inkretynowych, potrójny agonista GLP-1, GIP i glukagonu — wciąż w fazie…
- Rybelsus (doustny semaglutyd) Rybelsus to semaglutyd w tabletce — ta sama substancja co w Ozempicu, w UE zarejestrowana do…
S
- Semaglutyd Semaglutyd to agonista receptora GLP-1 — substancja czynna leków Ozempic, Wegovy i Rybelsus, stosowanych w cukrzycy…
- STEP (program badań klinicznych) STEP to seria badań klinicznych firmy Novo Nordisk (STEP 1, STEP 2 i kolejne), w których…
- SURMOUNT (program badań klinicznych) Seria badań klinicznych firmy Eli Lilly nad tirzepatydem w leczeniu otyłości — od SURMOUNT-1 po bezpośrednie…
- Szum jedzeniowy (food noise) Uporczywe, natrętne myśli o jedzeniu, które nie mają związku z fizycznym głodem i potrafią towarzyszyć przez…
T
- Tirzepatyd Substancja czynna z grupy leków inkretynowych, podawana raz w tygodniu we wstrzyknięciu, działająca jednocześnie na receptory…
- Tytrowanie dawki Stopniowe zwiększanie dawki leku od niskiej dawki startowej do docelowej, prowadzone przez lekarza, aby ograniczyć skutki…
U
- Układ nagrody (szlak mezolimbiczny) Układ nagrody to dopaminowy obwód VTA–jądro półleżące, który steruje motywacją; leki GLP-1 wyciszają w nim aktywność…